تبلیغات
کرد بلاگ

کرد بلاگ
له جه نه ت گه ر نه بی گولزارو باخ و کیوی کوردستان / ده بی جه نه ت نه بیژن چونکه جه نه ت خاکی کوردانه
قالب وبلاگ
نویسندگان
نظر سنجی
بنظر شما در عرصه هنر موسیقی کدامیک از استادان زیر دارای محبوبیت بیشتری هستند ؟








 " هوره "، ساده‌ترین، ابتدایی‌ترین و اصیل‌ترین گونه‌ی موسیقی
 است كه اكنون به تكثر و هزارگونه‌گی زبانی و كیفی در آمده است.
ما ایرانیان بخصوص مردمان كردزبان غرب كشور، این گونه آواز
 ابتدایی و اصیل را هوره می‌نامیم. كلمه‌ی هوره و نامگذاری آن
قدمتی حدوداً 7000 ساله دارد و به دوران پیامبری حضرت زردتشت

 می‌رسد. در گات‌های یسنا“ كه بخش مهمی از اوستا كتاب مقدس
 زرتشتیان می‌باشد، بصورت منظوم نگاشته شده و لذا در آن زمان،
 مردم برای خواندن آن و نیایش اهورا مزدا آوازی را سر داده كه
 آنرا هوره نامیده اند، هوره ندای حق طلبی بوده و كرداری نیك،
 پنداری نیك و گفتاری نیك را آواز كرده است.

همانگونه كه امروزه بعضی از افراد و خصوصاً قاریان قرآن با تلاوت آیات این كتاب آسمانی آوازی را سر می‌دهند كه از یك سو پیام خدا را كه پاكی، فرزانگی و حقانیت است سر می‌دهد و از سوی دیگر نیز موسیقی آهنگین این آواز چنان ژرف و گرم و زلال است كه دل و جان را به ارتعاش در می‌آورد. آن زمان نیز بعضی از افراد با تلاوت گات‌های اوستا، این حسهای ژرف و زلال را به دیگران انتقال داده‌اند كه هم، هنری لطیف و هم عملی مومنانه و اعتقادی محسوب می‌شد.

آقای دکتر فاروق صفی‌زاده، پژوهشگر كردزبان در كتاب ”پژوهشی درباره ترانه‌های كردی“ چنین می‌گوید:
این آواز، اصیل‌ترین موسیقی كردی می‌باشد كه از زمانهای كهن به یادگار مانده است، كه ویژه‌ی ستایش از اهورامزدا بوده است و كردها كه پیرو آیین آسمانی زردتشت بوده‌اند در هنگام مرگ كسی و روی‌دادن پیشامدی و یا پس از پیوند با اهورامزدا، شروع به خواندن هوره كرده‌اند و آواز سوزناكی را كه برگرفته از نوشتار آسمانی اوستا بوده به شیوه‌ی هوره خوانده‌اند، واژه‌ی هوره از اهوره گرفته شده است، همین شیوه‌ی هوره در خواندن قرآن به كار می‌رود و واژه‌ی سوره از همین واژه گرفته شده است.
وی در بخش دیگری از كتاب خود می‌گوید:
هوره از ریتم آزاد پیروی می‌كند، این گونه آواز بیشتر در مناطق گوران، سنجابی، قلخانی و كلهر مرسوم است.

اما علیرضا خانی استاد دانشگاه، در مورد زمان به وجود آمدن هوره، نظری تقریبا متفاوت دارد:
"اینکه خواستگاه اصلی این آواز بی‌بدیل کجا بوده است، به روشنی بر ما روشن نیست. اما بی شک می توان گفت کسانی که این آواز را حفظ و صیانت کرده‌اند کردها بوده‌اند و از آن جمله کلهرها. بی شک از فرم امروزی آن نیز می‌توان به اعماق تاریخ سفر کرد و جدای از جدل‌های نا عالمانه آنرا به قبل از "اورمزد" منتسب نمود و مرتبط دانست. نوا و آوازی بدون ساز و ابزارهای موسیقی و نیز بی‌ارتباط نبودن آن با کوه و جنگل و زندگی ساده‌ی عشایر کرد و کلهر مرا بر آن باور داشت که تصور کنم این آواز متعلق به قبل از اهورا مزدا بوده است و در زمان اهورا مزدا این نوا و آواز تقریبا شکل جدید و آیینی به خود می‌گیرد و برای "اورمزد"، آوازی به نام "اهوره" نواخته می‌شده است. حاصل تلاش و پژوهش در شناساندن این آواز اولیه‌ی بشری مرا بر آن داشت تا این آواز و نوا را با آوازهای سنتی و اولیه‌ی سرخ‌پوستان مقیم کانادا و آوازهای سنتی و ابتدایی آفریقای جنوبی مقایسه کنم و نتایج حاصل از این بررسی این تصور مرا قوت بخشید تا باور داشته باشم که این آواز و نوا جزء آوازهای اولیه‌ی بشر بوده است.

بررسی تطبیقی و مقایسه‌ای "هه هه هاها هه هه هاها" ha ha hA hA ha ha hA hA

سرخ‌پوستان مقیم کانادا و "هو هو هو هو هو هو هو " hu hu hu hu hu hu hu

آفریقایی‌ها و "ها هه ها هه ها هه ها هه " hA ha hA ha hA ha hA ha

مقام خاص که یکی از مقامهای هوره‌ی امروزی مناطق کلهرنشین کردستان ایران می‌باشد و پاره‌ی نخست هوره در آن است، این باور را بیشتر تقویت می‌کند که‌ این آواز جزء ابتدایی‌ترین شکل نواهای بشری بوده است و تصور افرادی که آنرا متعلق به زمان اهورامزدا می‌دانند نه اینکه ارزشمند نباشد که در نوع خود بسیار حائز اهمیت و درخور توجه و ارزش است اما باور اینجانب این است که این آواز قدمتی بیشتر دارد و از نواهای نخستین بشری بوده است و یادگار بشر نخستین است.

لازم به ذکر است که شکل آیینی هوره در زمان اهورامزدا خود جای تحقیق و پژوهش بسیار می‌طلبد بدین معنا که در زمان اهورا‌مزدا این آواز تقریبا شکل آیینی به‌خود گرفته و از ویژگی‌های آن دوره‌ی تغییر هوره، هم اکنون می‌توان به دست در گوش نهادن اشاره کرد که شکلی آیینی است و قاریان کتب مقدس نیز وقتی می‌خواهند از کتابهای آسمانی و آیینی قرائت کنند، دست در گوش می‌نهند و اینکه بعضی‌ها را عقیده بر این است که "هوره" بر گرفته از پاره‌ی نخست "اهورامزدا " است، این خود جای سپاس دارد اما اگر بتوان تصور کرد که هوره جزء آوازهای نخستین بشر است آنگاه می توانیم از آن آواز و نوا، آوازهای نخستین بشری چون ﺌ ﺌ ئا ئا ﺌ ﺌ ئا ئا ، هوو هوو هاها هو هو هاها، ،Hu hu hA hA hu hu hA hA aa AA aa AA را استنباط کنیم

اما اینکه این آواز در زمان اهورامزدا شکل ابتدایی خویش را رها کرده و منظم تر گشته و تقریبا با مضامینی مختلف در آمیخته است جای هیچ شک و گمانی را برایمان باقی نمی‌گذارد."

مشهوراست که نكیسا و باربد برای خسرو و شیرین هوره می‌خوانده‌اند. برخلاف چند دهه‌ی اخیر، هوره را به همراه تنبور اجرا می‌كردند.

با توجه به نظرات دکتر فاروق صفی‌زاده و استاد علیرضا خانی، میتوان چنین نتیجه گرفت که، هوره نخستین آوای بشریست و قدمتی بسیار کهن دارد و در زمان پیامبری زرتشت به نوعی آواز آیینی با نام هوره تبدیل گشته است و تا به امروز به همین نام و در میان مردمان کرد زاگرس‌نشین به یادگار مانده و به حیات خود ادامه داده است.

مقام‌های هوره:

بان بنه‌ای، بنیری چر، دودنگی، باریه، غریبی، ساروخانی، گل و دره، پاوه موری، قطار، هجرانی، مجنونی، سحری و هی‌لاوه.
هوره آواز ممتدی است كه خواننده، شعرها و ابیات بی‌شماری را در ذهن داشته و آنها را هنگام آواز به صورت پی در پی استفاده می‌كند، گاه شعرها سروده‌ی خود خواننده است و گاه شعرهای مورد استفاده را از دیگر شاعران به عاریت می‌گیرد، هوره در گذشته‌های دور، مضمونی مذهبی داشته و بیشتر به آواز كردن آیات كتب آسمانی یا آموزه‌های منظوم مذهبی پرداخته است اما امروزه مضمونی عاشقانه دارد.
هوره مختص به یك دوره‌ی تاریخی و یا یك جغرافیا و فرهنگ خاص نیست، هوره یا همان آواز اصیل ابتدایی، مادر همه‌ی آوازها، تصنیف‌ها و ترانه‌های مردمان جهان است، مادر آوازها و ترانه‌های تمام ملل دنیا صرف نظر از نژاد و فرهنگ و زبان و معیشت و آیین و جغرافیا و تاریخ آنها.

همانگونه كه بركه، دری، رودخانه، سیل، اقیانوس، باران، ابر ومه همه و همه از آب‌اند و آب مادر و اساس همه این دگرگونی‌هاست، هوره نیز مادر همه‌ی تكثرها، تنوع‌ها و هزار چهرگی آوازها و ترانه‌های شاد و ناشاد مردم جهان است.

برای درك درست این موضع باید به گذشته بر گردیم به آن زمانی كه سازها و آلات موسیقی وجود نداشته‌اند. آیا در آن زمان موسیقی چیزی غیر از هوره بوده است؟!
البته هر صدای موزونی از صدای نی گرفته تا آواز قناری موسیقی تلقی می‌شود اما منظور ما در این نوشتار موسیقی به معنای متعارف آن است، در گذشته، انسان ها به تنهایت و یا بصورت دسته جمعی به خواندن ممتد آواز روی می‌آوردند، بعد به مرور زمان انواع سازها و آلات موسیقی به میان آمدند و آن هوره‌ی ممتد و موزون را به قطعات و اجزاء متنوع و متكثر امروزی بدل ساخته‌اند، امروزه آوازهای سنتی ایرانی همان هوره است كه به صورت ردیفی و دستگاهی خوانده می‌شود.
در مناطق كردنشین غرب كشور خصوصاًَ استان ایلام و کرمانشاه هنرمندان بزرگی وجود دارند كه خواندن آواز هوره را به حد كمال رسانیده‌اند، از سرایندگان بزرگ این آواز در گذشته می‌توان به شادروان داراخان و مرحوم علی‌نظر اشاره نمود.

هوره نبض تاریخ این سرزمین است، لالایی و زبان مشترک زاگرس با درختهای سربه فلک کشیده‌ی بلوط و مردمانی به زلالی چشمه‌های کوهپایه.
در سرایش هوره کلمات به نرمی و در چینشی مروارید گونه به آرامی بر زبان جاری می‌شوند و داغ، درد، غریبی و شکوه از روزگار را، نهفته در لابه لای خود به ذهن شنونده می‌بخشند.
نجوایی عاشقانه در شبی آرام با سوسوی ستارگان و نور نقره‌ای ماه که همچون حریری بر پهنه‌ی دشت گسترده است، داغ غریبی و یاد روزگاران و یاران گذشته با سیل کلمات که از زبان "سید قلی" آخرین بازمانده‌ی نسل هوره ‌سرایان نامدار جاری می‌شود.
هوره آواز زمزمه‌گونه، با ریتم سنگین و کشداری است که خواننده، شعرها و ابیات کردی را در این شیوه می‌خواند.
به اعتقاد کارشناسان، امروزه آوازهای سنتی ایران‌زمین، همان هوره است که به صورت ردیفی و دستگاه درآمده و اساس این دگرگونیها و تنوع در آوازهای شاد و غمناک برگرفته از هنر لطیف و اصیل هوره است.
هوره رودخانه‌ی پر رمز و راز کلمه است، جاری شده از اعماق قرون و نهفته در سینه‌ی گرم نسلی که اکنون می‌رود تا در شلوغی آهنگهای جاز و راک گم شود.

سرایندگان هوره (هووره چڕ) :

زنده‌یادعلی‌نظرمنوچهری(اهل اسلام‌آباد‌غرب یا شاه‌آباد)، صیدقلی كشاورز(سه‌ی قۆلی) اهل ماهیدشت، علی كرمی‌نژاد معروف به حاجی‌طوسی، بهرام‌بیگ ولدبیگی‌، سیدعلی‌اصغر كردستانی، نجات، بساط عثمانوند، زنده‌یاد ابراهیم حسینی اهل ایلام، ایل‌خان اركوازی، عبدالعزیز حیدری(ئه‌ولعه‌زیز)اهل جوانرود و قلخانی، زنده یاد یاسم یاسمی اهل ایلام، كریم صادقی اهل ایلام و عبدالصمد عبدی‌پور، هوره خوانان معروف استانهای ایلام، كرمانشاه و كردستان هستند. اما پس از مرحوم علی‌نظر، صیدقلی كشاورز سرآمد همه‌ی هنرمندان این گونه موسیقی است.
گروهی از محققان ادبیات عامیانه معتقدند كه قدیمی‌ترین اجرا كنندگان و سازندگان ترانه‌های عامیانه مانند هوره، مردمان جوامع عشایری و چوپانان بوده‌اند كه در هنگام چراندن گله در مراتع و كوهپایه‌های سرسبز از سر ذوق یا دلتنگی بدان پرداخته‌اند.
بدون شک با این اوصاف، میتوان گفت که هوره یکی از قدیمی‌ترین و باستانی‌ترین آوازهای ایرانی است كه تا به امروز دست نخورده باقی مانده است ولی جزو ردیف‌های شناخته شده‌ی امروزی نیست و به احتمال زیاد از گوشه‌های گمشده و فراموش شده است و نیز ابتدایی‌ترین موسیقی ایرانی و آوازی است با وزن آزاد، بدون وزن و بدون ساز و بسیار ابتدایی و طبیعی دارای موتیف بسیار كوتاه و ثابت، با فراز و فرود مشخص كه فواصل آن هنوز بكر مانده‌اند و شبیه به هق هق گریه و اصوات موجود در طبیعت است.
در اجرای هوره، حنجره نقش ساز را ایفا می‌كند، بدین صورت كه در هنگام بیان اصوات، بویژه مصوت‌ها، با انقباض ماهیچه‌های اطراف حنجره، تحریر مورد نظر اجرا می‌گردد وكلام و ملودی‌ در هم ادغام می‌شوند.
همانطو که ذکر شد، هوره بیشتر در مناطق کلهر، گوران، سنجابی، قلخانی و تاحدودی در بین عشایر جاف، مرسوم است. با ظهور تصوف در نقاط کردنشین اهل‌سنت و جماعت دراویش قادریه، هوره را به جذبه و حالت گریه و استغاثه به گونه‌اى خاص مى‌خواندند و به آن رنگى عرفانى دادند که به سوز(سۆز) معروف است. گونه‌ی دیگر هوره (مویه یا مور) است كه در شیون ومراسم سوگواری افراد بیشتر به وسیله زنان و در بعضی نقاط توسط مردان خوانده می‌شود.
موضوعات هوره مختلف است از جمله: وصف طبیعت، وصف معشوق، وصف جنگها، كوچ كردن و شرح هجران وفراق و....

 




طبقه بندی: بیشتر بدانیم،
[ یکشنبه 14 اسفند 1390 ] [ 04:07 ب.ظ ] [ یوسف یوسفی ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


این وبلاگ به منظور آشنایی هموطنان عزیز با آداب ورسوم وچگونگی زندگی شخصیت های بزرگ کرد می باشدوهیچگونه هدف دیگری را دنبال نمی کند.لطفابرای هر چه بهتر شدن وبلاگ نظراتتون رو از اینجانب دریغ نکنید (باتشکر)

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب



برای نمایش تصاویر گالری كلیك كنید


دریافت كد گالری عكس در وب

>