تبلیغات
کرد بلاگ

کرد بلاگ
له جه نه ت گه ر نه بی گولزارو باخ و کیوی کوردستان / ده بی جه نه ت نه بیژن چونکه جه نه ت خاکی کوردانه
قالب وبلاگ
نویسندگان
نظر سنجی
بنظر شما در عرصه هنر موسیقی کدامیک از استادان زیر دارای محبوبیت بیشتری هستند ؟







زبان ازعوامل اصلی شکل گیری فرهنگ
 است چون بازبان ارتباط تسهیل میشود
 وبالبع ارتباط بیشترباعث مبادله افکارو
درنتیجه رشدفرهنگ میشود. در ارتباط
 باریشه یابی واژه «گوران» گرچه نظرات
متفاوت است اما بدین خاطر که گورانها
قریب هزار سال است که برآیین یارسان
استوارند
و در این مدت طولانی مراسم آیینی را در جم خانه با آواز «مور» به همراه سازهای آیینی علی الخصوص تمور (تنبور) برگزار می کردند، متون مقدس این آیین هم به این زبان نوشته شده است گرچه زبان گورانی، آیین یارسان و سازهای موسیقایی به همراه آواز خاص آن در نتیججه حضور در شرایط محیطی و اجتماعی خاص شکل گرفت اما به نظر می رسد حضور این عوامل در تحکیم زبان گورانی موثرتر بود پس بهتر است در فرمولی به دین شکل توضیح دهیم:
سروده های مذهبی (شعر و نثر ) + زبان آیینی + مذهب یارسانی و موسیقی(سازهای آن بویژه تنبور – آواز خاص جم خانه) = گورانی بوجود آمد، در اهمیت این واژه فقط به این اشاره کنیم که واژه «گورانی» در جنبه های مختلفی به کار رفته است چنانکه هم بر گوران زبانان اطلاق می شود و هم اینکه نشان از آیینی خاص، منطقه ایی خاص و هم چنین بر ترانه هاو آوازهایی که به همراه موسیقی خوانده می شود دلالت دارد چنانکه امروزه در میان کرد زبانان به هر نوع آهنگ و صدایی که به همراه سازی موسیقایی اجرا می شود اصطلاح «گورانی » را بر آن اطلاق می کنند. منظور از گویش گورانی همان زبانی است که در میان طوایف گوران زبان و از جمله طایفه قلخانی که پیرو آیین یارسان است، به کار می رود. پیروان آیین یاری یکی از اقلیتهای مذهبی در ایران می باشند، از اسماء دیگر آنان کاکه ایی، یارسان، اهل حق هاواری و قلخانی است که گاه نیز آنان را به عنوان علی الهی، صوفیه و غیره شاخه ایی از مکاتب اسلامی معرفی کرده اند. اما در بحث زبانی، گوران قدیم به دو شاخه تقسیم می شود : الف) هورامی و ب) گوران(نو). از قدیمیترین کتابهایی که راجع به کردها نوشته شده است در تقسیم بندیهای خود گویش گورانی را هم لحاظ کرده اند چنانکه در تاج العروس که به عربی نوشته شده است، کرد را چهار قبیله دانسته است: کلهر، لر، سوران و گوران. به علاوه قدیمیترین تقسیم بندی شاخه های زبان کردی که توسط امیرشرفخان بتلیسی(بدلیسی) انجام شده است زبان کردی را در چهار شاخه مقوله بندی کرده است که یکی از آنها گوران است و این خود نشان از سابقه تاریخی و اهمیت اینزبان و کاربران آن می باشد. اماگوران زبانان که قریب به اتفاق پیرو آیین یارسان می باشند در شهرستان های دالاهو، بخش جنوبی شهرستان ثلاث باباجانی (چه م زریشک)، سرپل ذهاب، قصرشیرین، صحنه، روانسر، شهر کرمانشاه و در مناطقی از استان ایلام همچون هلیلان واقع شده اند. گوران زبانان در شمال عراق یعنی قسمت کرد نشین آن بیشتر در کرکوک، خانقین، دوزخرماتو، موصل، سنجار، حلبچه و عده ای هم به صورت پراکنده در شهرهای سلیمانیه، اربیل و کرکوک سکونت دارند. آنان از ایلات بزرگ کرد ایرانی در گذشته و حال می باشند. آیین گوران زبانان که همان یارسان می باشد در میان غیر گوران زبانان هم گسترش یافته است چنانکه در میان همسایگان فارس ، لر و جاف زبانشان هم گسترش یافته است. آنان در زمان حکومت اردلانها دارای دیواخان(اتاق عمومی ارباب) بوده اند. گوران ها در کشاورزی و باغداری مهارت داشته اند چنانکه بعضی از محققین بر این عقیده اند که وجه تسمیه «گوران» از کشاورزی آمده است چنانکه در گذشته کردان را در دو گروه کشاورزان و کوچرو قرار داده اند که منظور از کشاورزان همان گوران ها می باشند اما بعدها با ظهور دین اسلام و گرویدن آنان به آیین یارسان، در نتیجه مورد آزار و اذیت قبایل کرد سنی نشین منطقه همانند جافهای طوایف باباجانی، قبادی و... قرار گرفتند و درنتیجه به فکرراهکار افتادند و از اینجا بود که روش «کوچ نشینی» را به عنوان راهکار گریز و حمله مجدد برگزیدند طوریکه با حمله به دشمن و شکست آنان و رفتن به دل کوهستان دشمن نتواند آنان را چپاول کند. در تایید این مدعا ما می توانیم منطقه «دشت حر» یعنی از «دول درنه» تا نزدیکی روستای «کانی» دانیال و از جنوب تا بخش «ازگله» را شامل شد که از آن قلخانی ها بود اما با هجوم عشایر باباجانی به این نطقه آنان از این دشت رانده شده و منطقه هم به اسم منطقه جاف نشین یعنی «ثلاث باباجانی» معروف گردید. پس این گویش ریشه تاریخی بسیار کهنی را در آیین، زبان، موسیقی، محیط و ... دارد چنانکه از باستان تا چند سده اخیر زبان شعر و ادبیات کردی بوده است، گرچه این گویش شاخه ایی از ریشه زبان کوردی است اما بنا بر اینکه در خرده فرهنگی متفاوت شکل گرفته درنتیجه بنا براصل ارتباط با محیط و اجتماع و نیازهای فرهنگی آن مردمان، دارای مفاهیم و واژگانی خاص است که در دیگر خرده فرهنگهای این حوزه فرهنگی وجود ندارد چنانکه دارای واجهای مخصوص به خود هم می باشد مثال بارز در این زمینه واج « ۊ» است که معادل« Ù» در لاتین است ولی در فارسی یا در دیگر گویشهای زبان کردی موجود نمی باشد. پس به واسطه همین گویش بود که مکتب هورامان بوجود آمد چنانکه زبان آیینی و مقدس متون و سروده های یارسانی شد.
بهمن بهرامی

«منابع»
1- V, Minorsky(1964).“The sect of the Ahl- i Hakk” Iranica, twentyArticle, Tehran university, publication, NO 775, 1964. 2- کشاورز ،اردشیر، پژوهشی پیرامون گویش اورامی و گوران، سایت کرماشان دات کام.
3- صفریان کامل(31/ 4/ 1386)، دستور زبان کردی اورامی، هفته نامه اینترنتی سیروان .
4- روشنی، دیلان(، 1/6/1384). نگاهی تاریخی به ادبیات گویش جنوبی زبان کردی، هفته



طبقه بندی: بیشتر بدانیم،
[ سه شنبه 26 اردیبهشت 1391 ] [ 10:37 ق.ظ ] [ یوسف یوسفی ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


این وبلاگ به منظور آشنایی هموطنان عزیز با آداب ورسوم وچگونگی زندگی شخصیت های بزرگ کرد می باشدوهیچگونه هدف دیگری را دنبال نمی کند.لطفابرای هر چه بهتر شدن وبلاگ نظراتتون رو از اینجانب دریغ نکنید (باتشکر)

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب



برای نمایش تصاویر گالری كلیك كنید


دریافت كد گالری عكس در وب

>